To zasadnicza różnica. Maszynka do PMU jest urządzeniem elektrycznym z silnikiem, obudową, złączami i elementami wewnętrznymi. Nie można jej po prostu włożyć do autoklawu, zanurzyć w roztworze ani umyć pod wodą, jeśli producent wyraźnie nie dopuszcza takiej metody obróbki. Nieprawidłowa “sterylizacja” może uszkodzić urządzenie, a jednocześnie nie zapewnić bezpieczeństwa.
Jednocześnie maszynka pracuje w pobliżu naruszonej skóry, pigmentu, limfy, krwi i rękawiczek specjalistki. Dlatego zadaniem specjalistki nie jest “jakoś przetrzeć rączkę”, ale stworzyć jasny protokół: ochrona barierowa przed zabiegiem, ostrożna praca podczas zabiegu, prawidłowe zdejmowanie barier, czyszczenie, dezynfekcja i przechowywanie po klientce.
Sterylizacja, dezynfekcja i czyszczenie: czym się różnią
Specjalistki często używają słowa “sterylizacja” do każdej formy obróbki narzędzia, ale z punktu widzenia kontroli infekcji są to różne procesy.
Czyszczenie to usunięcie widocznych zanieczyszczeń: pigmentu, kurzu, śladów biologicznych i pozostałości preparatów. Bez czyszczenia dezynfekcja działa gorzej, ponieważ zanieczyszczenia mogą utrudniać kontakt środka z powierzchnią.
Dezynfekcja to obróbka powierzchni specjalnym preparatem, który zmniejsza liczbę mikroorganizmów do bezpiecznego poziomu. W przypadku obudowy maszynki, przewodów, zasilacza i powierzchni roboczych najczęściej stosuje się właśnie dezynfekcję.
Sterylizacja to zniszczenie wszystkich form mikroorganizmów, w tym spor. Jest potrzebna dla narzędzi wielorazowych, które mają kontakt z naruszoną skórą lub sterylnymi tkankami.
W makijażu permanentnym jednorazowe sterylne kartridże po zabiegu nie są ponownie obrabiane. Utylizuje się je jako odpady ostre. Maszynkę zabezpiecza się barierą i dezynfekuje z zewnątrz.
Czy można sterylizować maszynkę w autoklawie?
W większości przypadków — nie, całej maszynki nie można sterylizować w autoklawie. Autoklaw wykorzystuje wysoką temperaturę, parę i ciśnienie. W przypadku urządzenia elektronicznego może to oznaczać uszkodzenie silnika, akumulatora, przewodów, obudowy, złączy i mechanizmów wewnętrznych.
Sterylizować można tylko te części, dla których producent wyraźnie wskazał taką możliwość. Na przykład niektóre zdejmowane metalowe gripy, uchwyty lub adaptery mogą być przeznaczone do autoklawowania. Nawet wtedy trzeba przestrzegać instrukcji producenta: jak rozłożyć element, czym go oczyścić, jak zapakować, jakiego programu użyć i jak przechowywać po sterylizacji.
Jeśli danej części nie można sterylizować, należy zabezpieczyć ją jednorazową barierą i obrobić odpowiednim środkiem dezynfekcyjnym.
Dlaczego ochrona barierowa jest potrzebna
Ochrona barierowa to pierwszy poziom bezpieczeństwa maszynki. Nie zastępuje dezynfekcji, ale zmniejsza ryzyko zanieczyszczenia obudowy, przycisków, przewodu i złączy podczas zabiegu.
Do zabezpieczenia maszynki stosuje się:
- jednorazowy rękaw na maszynkę;
- barierę na uchwyt lub grip;
- osłonę na przewód lub clip cord;
- folię na zasilacz, przycisk, lampę, leżankę i powierzchnie robocze;
- jednorazowe kubeczki na pigment.
Bariera powinna zakrywać te miejsca, których specjalistka dotyka podczas pracy zanieczyszczonymi rękawiczkami. Jeśli maszynka jest bezprzewodowa, obudowę należy zabezpieczyć tak, aby nie zakryć stref wentylacyjnych, jeśli są przewidziane w konstrukcji.
Po zabiegu barierę zdejmuje się ostrożnie, odwracając zanieczyszczoną stronę do środka. Nie wolno ciągnąć folii tak, aby krople pigmentu lub materiału biologicznego dostały się na czystą powierzchnię maszynki. Barierę od razu wyrzuca się, a następnie przechodzi do czyszczenia i dezynfekcji.
Jak przygotować maszynkę przed zabiegiem
Przed zabiegiem maszynka powinna być czysta, sprawna i wizualnie wolna od śladów pigmentu lub zanieczyszczeń. Specjalistka myje i dezynfekuje ręce, zakłada rękawiczki i przygotowuje stanowisko pracy.
Najpierw należy zdezynfekować powierzchnię roboczą, rozłożyć materiały jednorazowe, przygotować sterylny kartridż, kubeczki, pigment, chusteczki i bariery. Powierzchnie oraz przedmioty, które trudno dokładnie obrobić podczas pracy, najlepiej wcześniej zabezpieczyć jednorazową folią.
Następnie maszynkę zakłada się w ochronny rękaw. Jeśli używany jest przewód, również umieszcza się go w rękawie ochronnym. Potem instaluje się sterylny jednorazowy kartridż. Ważne, aby nie dotykać sterylnej części kartridża zanieczyszczonymi rękawiczkami i nie kłaść go na niezabezpieczonej powierzchni.
Jeśli podczas przygotowania specjalistka dotknie telefonu, klamki, włosów, ubrania lub innej niezabezpieczonej powierzchni, rękawiczki należy zmienić. Rękawiczki nie czynią dłoni “sterylnymi na zawsze” — chronią tylko do momentu zanieczyszczenia.
Co robić podczas zabiegu
Podczas zabiegu maszynka powinna pozostawać w barierze. Jeśli bariera się rozerwie, zsunie albo zanieczyszczony płyn dostanie się pod nią, pracę należy zatrzymać, usunąć zanieczyszczony materiał, obrobić powierzchnię zgodnie z protokołem i założyć nową barierę.
Nie wolno dotykać czystych przedmiotów zanieczyszczonymi rękawiczkami. Jeśli trzeba dodać pigment, zmienić ustawienia, wziąć telefon do zdjęcia albo otworzyć szafkę, najlepiej wcześniej zaplanować strefę czystą i brudną.
Maszynki nie należy też odkładać na niezabezpieczoną powierzchnię. Do tego używa się jednorazowego podkładu, tacki z barierą albo specjalnej strefy roboczej, którą później się dezynfekuje.
Jak obrobić maszynkę po klientce
Po zabiegu najpierw zdejmuje się i utylizuje kartridż w pojemniku na odpady ostre. Kartridża nie wolno płukać, zostawiać “na później”, używać ponownie ani wyrzucać do zwykłego kosza.
Następnie ostrożnie zdejmuje się barierę z maszynki i przewodu. Należy robić to tak, aby zanieczyszczona zewnętrzna część folii nie dotknęła czystej obudowy. Po zdjęciu bariery specjalistka zmienia rękawiczki i przechodzi do obróbki.
Obudowę maszynki przeciera się jednorazową chusteczką, aby usunąć widoczne ślady zanieczyszczeń, jeśli są obecne. Następnie stosuje się środek dezynfekcyjny kompatybilny z materiałem obudowy i zalecany przez producenta.
Zwykle bezpieczniej jest nanosić środek na chusteczkę, a nie rozpylać go bezpośrednio na maszynkę, ponieważ płyn może dostać się do złączy, przycisku, silnika lub komory akumulatora.
Środek dezynfekcyjny powinien pozostać na powierzchni przez czas podany w instrukcji. Nazywa się to czasem ekspozycji. Jeśli preparat powinien działać 5 minut, a specjalistka wytrze go po 20 sekundach, pełna dezynfekcja może nie zostać osiągnięta.
Czym nie wolno obrabiać maszynki
Nie wolno zanurzać maszynki w roztworze dezynfekcyjnym. Nie wolno myć jej pod bieżącą wodą. Nie wolno wlewać płynu do otworów, złączy, przycisku ani części silnikowej. Nie wolno wkładać maszynki do myjki ultradźwiękowej, jeśli producent wyraźnie tego nie dopuszcza.
Nie należy też traktować boksu UV jako pełnej sterylizacji. Obróbka UV może być metodą dodatkową dla niektórych powierzchni, ale nie zastępuje czyszczenia, dezynfekcji i sterylizacji tam, gdzie są one wymagane.
Osobno warto zachować ostrożność przy agresywnych środkach chemicznych. Zbyt mocny roztwór może uszkodzić obudowę, zetrzeć oznaczenia, zniszczyć powłokę albo uszkodzić elementy gumowe. Dlatego wybór środka zawsze powinien uwzględniać dwie rzeczy: bezpieczeństwo infekcyjne i kompatybilność z materiałem maszynki.
Jak obrabiać zdejmowany uchwyt
Jeśli maszynka ma zdejmowany wielorazowy uchwyt, sposób postępowania zależy od instrukcji producenta. Jeśli uchwyt można autoklawować, najpierw oczyszcza się go z widocznych zanieczyszczeń, następnie w razie potrzeby obrabia w myjce ultradźwiękowej, płucze, suszy, pakuje w pakiet sterylizacyjny i sterylizuje w autoklawie w zalecanym programie.
Po sterylizacji pakiet powinien pozostać zamknięty do następnego użycia. Jeśli opakowanie zamokło, rozerwało się albo zostało otwarte, sterylności nie można już uznać za zachowaną.
Jeśli uchwyt nie jest przeznaczony do autoklawu, nie wolno sterylizować go “na własne ryzyko”. W takim przypadku należy stosować jednorazową ochronę, dezynfekcję i ściśle przestrzegać instrukcji marki.
Najczęstsze błędy specjalistek
Pierwszy błąd to przekonanie, że bariera zastępuje dezynfekcję. Bariera zmniejsza ryzyko zanieczyszczenia, ale po klientce maszynkę i tak trzeba obrobić.
Drugi błąd to przecieranie maszynki wyłącznie alkoholem. Alkohol może szybko odparowywać i nie zawsze zapewnia wymagane spektrum działania oraz czas ekspozycji. Lepiej używać profesjonalnego środka dezynfekcyjnego do powierzchni, kompatybilnego ze sprzętem.
Trzeci błąd to rozpylanie preparatu bezpośrednio na maszynkę. Płyn może dostać się do wnętrza obudowy i uszkodzić elektronikę. Bezpieczniej pracować chusteczką zwilżoną preparatem.
Czwarty błąd to nieprzestrzeganie czasu ekspozycji. Dezynfekcja działa tylko wtedy, gdy środek pozostaje na powierzchni wystarczająco długo.
Piąty błąd to niezmenianie rękawiczek po zdjęciu barier. Zewnętrzna część bariery jest uznawana za zanieczyszczoną, dlatego po jej zdjęciu lepiej przejść do obróbki w nowych rękawiczkach.
Szósty błąd to ponowne używanie tego samego rękawa lub osłony. Wszystkie materiały barierowe muszą być jednorazowe.
Mini protokół obróbki maszynki
Przed zabiegiem
- Zdezynfekować stanowisko pracy.
- Przygotować materiały jednorazowe.
- Założyć czyste rękawiczki.
- Zabezpieczyć maszynkę, przewód i strefy pracy barierami.
- Zainstalować sterylny jednorazowy kartridż.
Po zabiegu
- Zdjąć i zutylizować kartridż w pojemniku na odpady ostre.
- Ostrożnie zdjąć barierę, nie zanieczyszczając obudowy.
- Zmienić rękawiczki.
- Usunąć widoczne zanieczyszczenia jednorazową chusteczką.
- Zdezynfekować obudowę maszynki i przewód odpowiednim środkiem.
- Zachować czas ekspozycji zgodnie z instrukcją.
- Pozostawić powierzchnię do wyschnięcia.
- Odłożyć maszynkę do czystego miejsca przechowywania.
Jeśli istnieją zdejmowane części przeznaczone do sterylizacji, obrabia się je osobno zgodnie z instrukcją producenta.
Jak przechowywać maszynkę po obróbce
Po obróbce maszynka powinna być przechowywana w czystym, suchym miejscu: zamkniętym pudełku, szufladzie lub etui. Nie wolno zostawiać jej na otwartym stole, obok użytych materiałów, zlewu, pigmentów ani pojemnika na odpady.
Przewody, akumulatory i zasilacze również trzeba utrzymywać w czystości. Jeśli specjalistka pracuje mobilnie, maszynkę najlepiej przewozić w osobnym czystym etui, a nie razem z użytymi materiałami, pigmentami i akcesoriami jednorazowymi.
Podsumowanie
Maszynki do makijażu permanentnego zwykle nie sterylizuje się w całości. Zabezpiecza się ją jednorazowymi barierami, czyści i dezynfekuje po każdej klientce. Sterylizacji podlegają tylko zdejmowane elementy, dla których producent wyraźnie dopuszcza autoklawowanie lub inną metodę sterylizacji.
Główna zasada bezpieczeństwa to nie improwizować. Nie wolno zanurzać maszynki, wkładać jej do autoklawu, zalewać roztworem dezynfekcyjnym ani obrabiać agresywną chemią bez instrukcji. Prawidłowy protokół opiera się na trzech elementach: ochronie barierowej, dokładnej dezynfekcji i przestrzeganiu zaleceń producenta.
Profesjonalna specjalistka odpowiada nie tylko za piękny kształt brwi, ust lub kreski. Odpowiada też za czystość narzędzia, bezpieczeństwo klientki i zaufanie do swojej pracy. Dlatego obróbka maszynki nie jest formalnością, lecz obowiązkową częścią każdego zabiegu.